شاید شما هم تاکنون نام زیپرشین را زیاد شنیده باشید و شاید حتی بارها تلاش کرده‌اید که بتوانید با آن کار کنید. باید ابتدا بدانید که برنامه لاتک، پکیج خاص و کاملی را برای فارسی‌زبانان ارائه کرده است که تحت عنوان زیپرشین شناخته می‌شود. مهم‌ترین اصل برای شروع کار، آشنایی با فرمان‌های زیپرشین است. معمولاً افرادی به سراغ این محیط می‌روند که بخواهند متون باارزش و دارای درجه علمی بالایی را تایپ کنند. بیایید در کنار هم تعدادی از دستورات کاربری زیپرشین را بشناسیم.

زیپرشین یکی از بسته‌های تک است.

مقدمه‌ای بر نگارش مقاله در زیپرشین

در سایر مقالات می‌توانید راهنماهای مفیدی را در رابطه ‌با نحوه نصب و شروع کار با زیپرشین فرا بگیرید. لازم به ذکر است تا زمانی که نتوانسته‌اید برنامه‌نویسی‌های ساده و ابتدایی را فرا بگیرید، بهتر است به سراغ دستورات پیچیده و فرمان‌های زیپرشین نروید. البته باید گفت که شما بعد از ماهر شدن در این برنامه به‌جایی خواهید رسید که می‌توانید به‌صورت هم‌زمان تمامی دستورات و کدنویسی‌ها را به کار ببرید.

بررسی فرمان‌های لازم و کاربردی در زیپرشین

در ادامه مطلب با دستورات و فرمان‌های مفیدی آشنا خواهید که زمان نگارش مطلب حتماً به کارتان خواهد آمد. دقت کنید که هرکدام برنامه‌نویسی مخصوصی دارد و باید تمامی علائم نگارشی را در تایپ کردن آن‌ها رعایت کنید.

چگونه در میان یک متن فارسی کلمه یا جمله انگلیسی بنویسیم؟

در بسیاری از اوقات شما در حال نگارش یک مقاله به زبان فارسی هستید، اما نیاز پیدا می‌کنید که در میانه متن یک کلمه یا جمله را به انگلیسی تایپ کنید. برای این منظور باید از دستوری به شکل زیر استفاده کنید.

\lr{English word}

این مورد یکی از پرکاربردترین فرمان‌های زیپرشین است که به شما کمک می‌کند تا هم متن یا کلمه انگلیسی را در میانه مطلب وارد کنید، هم اینکه از پخش شدن و به هم ریختن جملات انگلیسی جلوگیری خواهد شد. در صورت عدم وجود این دستور در میانه جمله فارسی، جمله انگلیسی شما به‌هم‌ریخته شده و در عمل ناخوانا خواهد بود.

در چه صورت می‌توانیم در میانه مطلب یک پاراگراف انگلیسی بنویسیم؟

آنچه در قسمت قبل گفته شد مربوط به زمانی است که می‌خواهید در میان یک بند فارسی کلمه یا جمله‌ای را به انگلیسی وارد کنید. اما باید بدانید که برای یک بند مجرا به زبان انگلیسی دستور دیگری وجود دارد. از میان فرمان‌های زیپرشین برای نگارش یک بند کامل به زبان انگلیسی باید ابتدا کد مربوط به شروع را بنویسید و درون آن کلمه (لاتین) را به انگلیسی تایپ کنید.

بعدازآن هرچه که می‌خواهید در مطلب داشته باشید از چپ به راست و به زبان انگلیسی تایپ خواهد شد. زمانی که نوشته شما به پایان رسید، کد نویسی مربوط به پایان را نوشته و درون آن کلمه (لاتین) را به انگلیسی تایپ کنید. می‌بینید که دوباره زبان نوشته فارسی شده و از راست به چپ نوشته می‌شود. برای درک بهتر این مفهوم به کد نویسی زیر دقت داشته باشید.

\begin{latin}
My English Paragraph.
\end{latin}

آیا می‌توان هنگام فارسی نوشتن جهت نوشته را تغییر داد؟

بله. این مورد نیز از فرمان‌های کاربردی زیپرشین است که برای نگارش کتاب‌ها، نوشتن پانوشت و خیلی گزینه‌های دیگر کاربرد دارد. در این هنگام شما همچنان قصد دارید به زبان فارسی چیزی را بنویسید، اما جهت مطلوب نوشته باید از چپ به راست تنظیم شود. در این صورت می‌توانید مطابق تصویر عمل کنید. فراموش نکنید که حتماً ابتدا و انتهای بخش موردنظر را مشخص کنید. بعد از نوشتن کد پایان متن چپ به راست، متن شما مجدد از راست تایپ خواهد شد.

 

تنظیم قلم در برنامه زیپرشین

برای اینکه بتوانید متن خود را با نوع خاصی از قلم بنویسید، لازم است تا پکیج مربوط آن را با کدنویسی مهیا کنید. شما باید بسته مربوط به فونت‌ها و قلم را دقیقاً بعد از کد نویسی مربوط به بسته جامع زیپرشین وارد کنید. در میان فرمان‌های زیپرشین، برای این منظور به‌صورت زیر عمل می‌کنیم:

\usepackage{xepersian}
\settextfont[Scale=1]{XB Zar}

بیاید باهم نوشته بالا را تحلیل کنیم. در ابتدا همان‌گونه که اشاره شد مشخص کردیم که قصد داریم تا از بسته زیپرشین بهره ببریم. در خط بعدی اعلام کردیم که می‌خواهیم قلم نوشته را تنظیم کنیم. برای آن سایز ۱ را در نظر گرفتیم و نام قلم را وارد کردیم.

اگر بسته فونت‌های متفاوتی داشته باشید، برای نوشتن متون گوناگون می‌توانید هر قلم دیگری را جایگزین کنید. باید بدانید که اگر در همین بخش نوع قلم را انتخاب نکنید، برای ادامه کار با پیغام خطا از طرف برنامه مواجه خواهید شد.

شاید برایتان سؤال ایجاد شود که آیا می‌توان دربسته زیپرشین برای اعداد و کلمات انگلیسی نیز فونت تعیین کرد؟ پاسخ مثبت بوده و به این منظور کدنویسی‌های مرتبط با آن‌ها را در ادامه معرفی خواهیم کرد. کد اول برای متون انگلیسی و دومین مورد برای اعداد ریاضی به کار برده می‌شود. این موارد از مهم‌ترین فرمان‌های زیپرشین هستند.

\setlatintextfont[Scale=1]{Linux Libertine}
\setdigitfont[Scale=1]{XB Zar}

آیا می‌توانیم در میانه متن فارسی از فونت دیگری استفاده کنیم؟

بله. ممکن است شما در حال نوشتن یک متن با قلم مشخص شده‌ای باشید و در میان‌بند بخواهید یک جمله یا عنوان یا اسم خاص را با فونت دیگری ارائه دهید. در این حالت به اول نوشته برمی‌گردیم. گفتیم که اول بسته زیپرشین را اعلام کرده و سپس فونت غالب را مشخص می‌کنیم. در گام بعدی به سراغ فونت خاص می‌رویم. در این بخش کد نویسی زیر را انجام می‌دهیم.

\defpersianfont\mynewfont[Scale=1]{IranNastaliq}

بهتر است بدانید که عنوان mynewfont یک عنوان کاملاً انتخابی است و شما می‌توانید هر چیز دیگری نیز به‌جای آن به کار ببرید؛ اما سؤال پیش می‌آید که کاربرد آن دقیقاً چیست؟

این کلمه دلخواه درواقع به زیپرشین اعلام می‌کند که هر جا در کدنویسی این عبارت را نوشتید، درواقع می‌خواهید فونت را تغییر دهید. خب، حال مثالی می‌آوریم که بهتر با نحوه کاربرد آن آشنا شوید.

{\mynewfont نوشته‌ای که قرار است با قلم متفاوت چاپ شود.}

هر جا این عبارت را به همراه جمله دلخواه وارد کنید، برای شما به فونت دیگر نمایش داده خواهد شد. به‌صورت مشابه اگر بخواهید برای زبان انگلیسی نیز یک فونت خاص تعریف کنید، بایستی به‌صورت زیر عمل کنید. می‌توانید این عبارت را در میانه متون استفاده کنید و روش فراخوانی آن نیز مانند روش فونت فارسی است.

\defpersianfont\mynewfontenglish[Scale=1.1]{Times New Roman}

نمونه فونت‌های مختلف فارسی CD\VADK

کلام آخر

برنامه زیپرشین لاتک یک محیط بسیار حرفه‌ای برای نوشتن متون علمی به زبان فارسی است. فرمان‌های زیپرشین آن‌قدر فراوان هستند که نمی‌توان تمامی آن‌ها را درون یک مقاله جمع‌آوری کرد و شما با شناخت پکیج‌های گوناگون به‌مرور یاد می‌گیرید که چطور از این فرمان‌ها به نفع خود استفاده کنید.

چگونه با زیپرشین مقاله دانشگاهی بنویسیم؟

Related Posts

Leave a Reply